Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. X

Serwis


Instalacja płyt kamiennych na elewacji

Instalacja płyt kamiennych na elewacji

Prace instalacyjne. Część 6

Mamy rusztowanie, odwierconą ścianę, zamontowane ocieplenie, zgromadzone kotwy i potrzebne płyty kamienne, więc możemy przystąpić do ich montażu. Ale płyty przyjechały na budowę w paletach, które w pośpiechu rozładowano z samochodów i teraz trzeba w tej całej masie odszukać właściwe elementy, aby przetransportować je pod odpowiednią ścianę. Zawsze na budowie musi być przynajmniej jeden pracownik odpowiedzialny za taką logistykę na placu budowy. To on wyszukuje i z odpowiednim wyprzedzeniem dostarcza pod rusztowanie właściwe elementy dla montażystów elewacji. Ci ostatni są przecież na rusztowaniach i to często bardzo wysoko. Nie mogą więc ciągle schodzić na dół. Miejsce przy rusztowaniu, w którym zamontowana jest wciągarka do transportu pionowego elementów kamiennych, musi być odpowiednio oznaczone i zabezpieczone, aby nikt przypadkowo nie wszedł pod wciąganą właśnie na rusztowanie płytę kamienną.

kamieniarstwo
Rozładowane z samochodu palety z kamieniem.

nagrobki
Transport elementów kamiennych na rusztowanie.

Żeby zamontować płytę kamienną na elewacji, należy najpierw osadzić w ścianie, w wywierconych wcześniej otworach, kotwy nośne. Po zamontowaniu ocieplenia wszystkie otwory zostały zakryte wełną mineralną. Teraz trzeba w tych miejscach, gdzie są nawiercone otwory, wyciąć krążek wełny średnicy ok. 15 cm. Po zamontowaniu kotwy wycięty fragment wełny mineralnej wraca na swoje miejsce, zapewniając tym samym ciągłość i szczelność izolacji. Kotwy osadzane są w ścianach konstrukcyjnych na zaprawach z cementów szybkowiążących. W handlu są dostępne gotowe mieszanki takich zapraw różnych producentów. Podstawowa ich cecha to rozpoczęcie wiązania w ciągu 60 minut, a koniec wiązania po maksimum 5 godzinach. Zaprawy te osiągają pełną wytrzymałość po 7 dniach, ale po upływie 1 doby mają już 60% przewidywanej wytrzymałości na ściskanie.

Projektowanie elewacji kamiennych wentylowanych. Część 1
Ocieplenie, rodzaje obciążeń i dobór kotew konstrukcyjnych. Część 2
Dobór materiału, normy i przepisy techniczne. Część 3
Przygotowanie elementów kamiennych i dobór systemu kotwienia. Część 4
Przygotowanie i organizacja prac. Część 5

blaty kuchenne
Otwory w wełnie mineralnej.

Przy montażu płyt kamiennych należy zachować niebywałą precyzję. Wielokrotne sprawdzanie pionowości i poziomu płyty jest obowiązkowe. Trzeba zachować projektowaną szerokość każdej fugi. Do tego celu służą odpowiednie podkładki dystansowe z twardego PCV lub bakelitowe. Minimalne odchylenie dolnej płyty od pionu czy też początkowej płyty w fudze horyzontalnej na drugim końcu może spowodować już kilka, a nawet kilkanaście milimetrów odchylenia.

kamieniarstwo
Przykład zamontowanej płyty. Widoczne czerwone osie pomocnicze.

nagrobki
Podkładki dystansowe.

W robotach budowlanych tolerancja wymiarowa ± 1 cm jest naturalna, a w wielu przypadkach normy dopuszczają nawet ± 2 cm. Przy montażu elewacji kamiennej tolerancja wynosi ± 1 mm. Niekiedy nie potrafią tego pojąć nawet geodeci pracujący na budowach.
Należy pamiętać, że rozpoczynając montaż elewacji kamiennej na ścianie, z reguły rozpoczynamy go od drugiej warstwy kamienia. Pierwszej warstwy najczęściej nie można zamontować, bo nie jest jeszcze przygotowany odpowiednio teren wokół budynku. Ta warstwa uzupełniana jest bardzo często tuż przed końcem budowy, gdy nie ma już rusztowań przy elewacjach, a teren wokół został wyrównany. Tę pierwszą dla nas a drugą wg projektu warstwę opieramy na odpowiednim podwieszeniu z belek drewnianych czy dźwigarów szalunkowych H20. To podwieszenie można zdemontować najwcześniej dopiero po 7 dniach, gdy zaprawa szybkowiążąca zastosowana do osadzenia kotw uzyska pełną wytrzymałość. Oczywiście czas ten jest orientacyjny i dotyczy okresu letniego. Wraz ze spadkiem temperatury powietrza czas wydłuża się. Z tego też względu nie należy prowadzić kamieniarskich prac montażowych, gdy temperatura otoczenia spada poniżej +5º C. Taką informację podają wszyscy producenci zapraw, cementów i klejów.

kamieniarstwo
Podwieszenie dla pierwszej warstwy płyt kamiennych.

blaty kuchenne
Elewacja bez pierwszej warstwy – uzupełnienie zostanie wykonane po splantowaniu terenu.

W trakcie montażu elementów kamiennych, w miejscach przewidzianych projektem wykonawczym, montuje się również dwuczęściowe kotwy rusztowaniowe. Jedna część (stała) jest umieszczona z tyłu płyt kamiennych i pozostaje zawsze niewidoczna. Drugą część stanowią elementy usuwalne, do których zaczepia się rusztowanie. W tym momencie rusztowanie wymaga przekotwienia i usuwa się poprzednie zakotwienie. Ze względów bezpieczeństwa jest to bardzo newralgiczny moment wymagający konsekwencji w działaniach montażystów i bacznego nadzoru ze strony kierownictwa robót.

kamieniarstwo
Kotwa rusztowaniowa w elewacji – widoczne elementy usuwalne.

nagrobki
Zamocowanie węgarka okiennego do płyty czołowej.

blaty kuchenne
Zmontowana elewacja wokół okien z węgarkami.

Dość częstą praktyką przy montażu elementów kamiennych na elewacjach jest przewiercanie otworów montażowych w bokach płyt kamiennych. Fasadowe elementy kamienne przyjeżdżają na budowę najczęściej już z powierconymi w bokach otworami pod bolce kotw. Zdarzają się jednak pomyłki i nie zawsze otwór jest w tym miejscu, gdzie być powinien. Wywożenie wtedy pojedynczej płyty gdzieś do warsztatu, w celu wywiercenia nowego otworu, jest nieuzasadnione ekonomicznie. Lepiej zrobić to na budowie, ale odpowiednim sprzętem. Wiercenie na sucho, zwykłą wiertarką udarową, standardowym wiertłem z końcówką widiową, przyniesie więcej szkody niż pożytku. Drgania udaru i powstający wewnątrz twardy pył kamienny, który nie od razu jest odprowadzony na zewnątrz, powodują mikropęknięcia ścianek otworu i w efekcie ich osłabienie, co przekłada się na mniejszą siłę niszcząca przy wyrywaniu bolca, niż wynikałoby to z wcześniej przeprowadzonych badań. Taka płyta jest już niepełnowartościowa i nie nadaje się do zamontowania w elewacji. Otwór ten należy wiercić szlifierką kątową do pracy na mokro, z diamentowym wiertłem koronkowym, przy wodnym wypłukiwaniu powstającego w otworze pyłu. Aby wiercenie było precyzyjne, wykorzystuje się przy tym odpowiedni statyw poligonowy, który mocowany jest bezpośrednio na płycie.

kamieniarstwo
Różny stopień zaawansowania prac montażowych na jednej ścianie.

blaty kuchenne
Przekrojowy widok elewacji kamiennej wentylowanej.

Gdy zakończyliśmy już montaż kamienia, rusztowanie jest przekotwione i stabilne, należy przygotować elewację do odbioru. Pierwszy etap to mycie elewacji strumieniem wody pod ciśnieniem. Zaczynamy od mycia samego rusztowania. Usuwamy w ten sposób wszelkie pyły mogące wtórnie zanieczyścić umytą później elewację. Następnie sprawdzamy, czy zostały usunięte z fug wszystkie podkładki dystansowe. Pozostawienie ich w fudze może spowodować, że obciążenie z jednej płyty przenosi się na następną i kotwy, na której ta ostatnia jest zawieszona, mogą nie wytrzymać tak zsumowanych obciążeń.
Teraz kolej na wykonanie różnorodnych zaprawek likwidujących wyszczerbione krawędzie i uszkodzone narożniki płyt. Do tego celu stosuje się odpowiednie szpachle żywiczne do kamienia. Wymaga to dużej fachowości, a w wielu przypadkach wręcz artystycznych umiejętności. W odniesieniu do niektórych kamieni, takich jak piaskowce czy czarny granit, napraw tego typu należy od razu zaniechać. Prościej, lepiej i taniej jest bowiem wymienić cały element kamienny. Na tego typu kamieniu zaprawki zawsze będą widoczne, jeśli nie od razu, to uwydatnią się w niedługim czasie – po roku czy dwóch latach, a niekiedy po kilku miesiącach. Jest to również odpowiedni moment do zrobienia impregnacji kamienia, jeśli projekt ją przewiduje, oraz wykonania zabezpieczenia antygraffiti. To ostatnie robi się jedynie do wysokości 3 m od poziomu terenu. Prawidłowo wykonana impregnacja jest optycznie niezauważalna, nie zmienia wyglądu kamienia i nie zatyka jego porów. Kamień w dalszym ciągu „oddycha”, ale nie wsiąka w niego woda. Nie ma potrzeby wykonywania impregnacji na polerowanych granitach. Impregnacja chropowatych powierzchni granitowych, choć nie jest konieczna, ułatwia późniejsze ich mycie. Należy jednak pamiętać, że impregnacja nie jest zabiegiem o nieograniczonej trwałości. Producenci preparatów do impregnacji dają od 5 do 10 lat gwarancji. Po tym okresie impregnację należałoby wykonać ponownie.

I to już w zasadzie wszystko. Można zgłosić elewację do odbioru końcowego. A po zakończonym pozytywnym wynikiem odbiorze przystąpić do rozbierania rusztowania. Elementy usuwalne kotw rusztowaniowych należy przekazać przyszłemu użytkownikowi obiektu wraz z dokumentacją powykonawczą, na której naniesione zostały miejsca faktycznego zamontowania kotw rusztowaniowych.

Sławomir Mazurek

Więcej praktycznych informacji na temat wykorzystania kamienia w budownictwie, w architekturze, także w architekturze krajobrazu i przy urządzaniu ogrodów znajdziesz, Drogi Czytelniku, w książce M. W. Lorenca i S. Mazurka „Wykorzystać kamień”.

Szczegółowo z tematyką książki można zapoznać się, a także ją kupić, na stronie internetowej: www.WykorzystacKamien.pl.





Zobacz również:


Komentarze:


Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy


Dodaj komentarz na Facebooku

2020-08-15
USD
S: 3,6726
K: 3,7468
CHF
S: 4,0401
K: 4,1217
EUR
S: 4,3542
K: 4,4422