Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. X

Serwis


Kamień we wnętrzach – porady praktyczne

Kamień we wnętrzach – porady praktyczne




Może trudno byłoby nam mieszkać w domu z posadzką wykonaną z piaskowca, bo jako skała miękka ciągle ścierałby się przy chodzeniu. Mielibyśmy więc spory kłopot z utrzymaniem czystości w mieszkaniu pokrywającym się ciągle warstewką pyłu i piasku. Równocześnie jako porowata, posadzka taka chłonęłaby wilgoć i przypadkowo rozlewane płyny, nie wyłączając tych, które pozostawiają na ogół mało ozdobne plamy. Bez przeszkód natomiast można piaskowiec zastosować jako okładzinę kominka, względnie wykończyć nim efektownie podświetloną ścianę salonu lub holu.

kamieniarstwo
Ściana z chropowatego piaskowca.

Generalnie na posadzki wnętrz nie nadają się skały porowate ani bardzo miękkie. Tak porowate skały jak trawertyn czy tufy można oczywiście zaszpachlować (ciekawy efekt uzyskuje się, używając bezbarwnej żywicy), a miękkie wapienie muszlowe lub piaskowce utwardzić środkami chemicznymi, tylko po co, skoro mamy do wyboru tyle innego kamienia.

Przy projektowaniu kamienia we wnętrzach istotne jest zatem określenie miejsca wykorzystania i roli, jaką ma pełnić. Na posadzki czy schody w mieszkaniu nadaje się praktycznie każda odmiana marmuru i granitu, lecz posadzka na poczcie, stacji metra, dworcu kolejowym lub w supermarkecie, gdzie co dzień przewijają się tysiące ludzi, musi być wykonana z kamienia bardzo twardego i odpornego na ścieranie.

nagrobki
Przykłady posadzek i schodów

W takich obiektach marmur należy zatem raczej wykluczyć. Nie jest on też najlepszym rozwiązaniem przy konstruowaniu lad bankowych, pocztowych itp. W takich przypadkach zdecydowanie należy preferować granity. O wyborze właściwego materiału decyduje najczęściej architekt, oczywiście w porozumieniu z inwestorem. Wskazana, a czasem wręcz niezbędna jest także konsultacja z ekspertem z branży kamieniarskiej.

Bardzo często w budynkach użyteczności publicznej, takich jak hotele czy biurowce, a także w mieszkaniach, stosuje się podgrzewane kamienne posadzki. Kamień jest chyba najlepszym rozwiązaniem przy ogrzewaniu podłogowym, gdyż akumuluje ciepło i długo jeszcze po wyłączeniu zasilania oddaje je otoczeniu. Konstruując taką podłogę, należy uwzględnić jednak fugi dylatacyjne, gdyż współczynnik rozszerzalności cieplnej dla granitów i marmurów wynosi od 0,003 mm do 0,012 mm na 1 m i 1°C .

Kamień zastosowany we wnętrzu może być doskonałym elementem łączącym wszystkie pomieszczenia. Niczym motyw przewodni może pojawiać się w całym domu. Na przykład: jako trwała posadzka w holu wejściowym, blat w kuchni czy blat umywalki w łazience, kominek, blat ławy czy barku, schody na piętro, aż po parapety w sypialni. W tej kwestii możliwości są wręcz nieograniczone. Wszystko zależy od pomysłowości i inwencji projektanta (architekta) oraz wymagań inwestora. Należy jedynie pamiętać, że kamień w pomieszczeniach użytkowych musi spełniać głównie funkcję użytkową, a w dalszej kolejności dekoracyjną.
We wnętrzach stosuje się przede wszystkim kamień o fakturach równych i gładkich, czyli polerowany i szlifowany. Powierzchnie szorstkie nie są zalecane ze względu na niewygody użytkowe. Spośród nierównych faktur szerokie zastosowanie znajdują jedynie naturalne powierzchnie rozmaitych łupków. Mimo nierówności są one dość gładkie, nie kaleczą, nie zaciągają nawet delikatnej odzieży i łatwo je utrzymać w czystości.

kamieniarstwo
Ściany z łupków

Optymalna grubości kamiennych płytek, z których wykonuje się posadzki, wynosi 2 cm. Ostatnio coraz powszechniejsze w użyciu, zwłaszcza w mieszkaniach oraz posadzkach niezbyt intensywnie eksploatowanych, bywają płytki grubości 1 cm. Nie są one produkowane ze slabów (czyli płyt wycinanych z surowego bloku), lecz z odpowiednio przygotowanych tzw. formaków, czyli bloczków kamiennych o przekroju równym powierzchni płytki. Taka technologia produkcji narzuca odbiorcy gotowe formaty (najczęściej jest to 12" x 12", czyli 30,5 x 30,5 cm). Płytki takie są kalibrowane na grubości, co oznacza, że każda z nich ma dokładnie tę samą grubość 1 cm. Można je więc – podobnie jak płytki ceramiczne – bez problemu układać, stosując odpowiednie do kamienia zaprawy klejowe. Jeśli do przyjęcia jest stosowanie tych płytek na posadzkach (chociaż mamy narzucony przez producenta format płyt), to nieporozumieniem staje się używanie ich na okładziny ścian w kuchni czy łazience. Należy pamiętać, że zawsze będzie to płytka i tylko wprawne oko fachowca zauważy, że jest z naturalnego kamienia. Każdy przeciętny człowiek, nieznający się na kamieniu, będzie przekonany, że patrzy na trochę lepszą ceramikę.

blaty kuchenne
Ściana z płytek

W asortymencie kamiennym grubości 2 cm mamy do dyspozycji duże slaby, z których wycina się elementy idealnie pasujące do wymiarów ściany. Stosując odpowiedni podział slabów, można zachować piękny i niepowtarzalny rysunek skały, a o to głównie chodzi w owej zabawie z kamieniem.

Na okładziny ścian wysokich, składających się z powtarzalnych wymiarowo płyt, stosuje się kamień grubości 3 cm (piaskowiec i trawertyn – 4 cm). Takiej samej grubości kamień preferowany jest też na wszelkiego rodzaje okładziny schodów, blaty kuchenne, recepcyjne czy łazienkowe. Z kamienia grubości 3 cm można wykonać nawet bardzo indywidualne niezwykle trwałe biurko do pracy o niepowtarzalnych kształtach i wielkości.

kamieniarstwo
Biurko z kamienia

W celu podniesienia komfortu pracy blat biurka może być dodatkowo podgrzewany przyklejoną od spodu specjalną folią grzewczą. Jest to wskazane nie tyle zimą, co zwłaszcza latem, kiedy podczas długiej pracy kontakt rozgrzanego ciała z zimnym blatem marmurowym nie jest przyjemny i bardzo rozprasza (nie wspominając o niebezpieczeństwie nabycia zmian reumatycznych).

Kamień, jak wiadomo, jest materiałem wyjątkowo ciężkim. Mimo to należy się z nim obchodzić bardzo ostrożnie. Żaden użytkownik nie zaakceptuje na płytach kamiennych wyszczerbionych krawędzi, wykruszonych rogów czy nawet najdrobniejszych zarysowań. Wszelkie okładziny wewnętrzne montuje się zatem dopiero wtedy, gdy wszystkie ciężkie i brudzące prace budowlane zostaną zakończone. Posadzki i okładziny schodów najlepiej wykonywać, gdy ściany są już po pierwszym malowaniu. Blaty czy okładziny ścian pomiędzy szafkami kuchennymi montuje się, gdy meble już stoją. Obudowę wanny oraz blaty umywalkowe w łazienkach ustawia się równolegle z białym montażem (armaturą łazienkową), parapety okienne – równolegle ze szpachlowaniem ścian lub później.

Jak już zostało wspomniane, kamień daje się obrabiać na różne sposoby (nie można go tylko wyginać). Aby otrzymać bardzo wymyślne lub skomplikowane formy i kształty, można go także sklejać. Stosowane w kamieniarstwie kleje należą do grupy klejów dwuskładnikowych, powstałych na bazie żywic epoksydowych lub poliestrowych. Żywica taka po zmieszaniu z utwardzaczem zaczyna wiązać już po kilku minutach, a pełną wytrzymałość uzyskuje dopiero po kilku godzinach lub nawet po kilku dniach (zależnie od rodzaju kleju i producenta). Klejów nie powinno się stosować wówczas, kiedy w całym okresie wiązania temperatura otoczenia mogłaby spaść poniżej +5°C. Należy też ściśle trzymać się proporcji określanych przez producenta. Przedawkowanie utwardzacza przyśpiesza proces twardnienia, ale osłabia siłę wiązania kleju, natomiast niedobór powoduje spowolnienie procesu twardnienia i również znacznie zmniejsza siłę wiązania. Takie dwuskładnikowe kleje do kamienia można ponadto barwić na rozmaite kolory, stosując do tego celu odpowiednie pigmenty.

Na naszym rynku obok klejów rodzimej produkcji spotyka się również kleje włoskie, niemieckie i francuskie. Ogólnie, wszystkie produkty tego typu dzielimy na trzy grupy:
• do klejenia kamienia z kamieniem;
• do klejenia kamienia z metalem;
• do szpachlowania drobnych dziur i uszkodzeń w elementach kamiennych.

Wcześniej wspomniano, że optymalna grubość płyt posadzkowych wynosi 2 cm. Taką posadzkę układa się na zaprawie przygotowanej w proporcji 1:3 z cementu trasowego i płukanego piasku rzecznego z niewielką ilością wody. Optymalna grubość warstwy zaprawy to 3 cm. Łącznie grubość posadzki wynosi zatem 5 cm.

kamieniarstwo
Montaż posadzki na podsypce

Tras jest skałą wulkaniczną, składającą się głównie z krzemionki (SiO2) – 56 %, tlenku glinu (Al2O3) – 18% oraz tlenków żelaza, magnezu, wapnia, potasu, sodu, manganu oraz wody związanej chemicznie i fizycznie. Stosuje się go jako dodatek do cementów. Jest to materiał naturalny, niestwarzający żadnego zagrożenia ekologicznego. Część występującej w nim krzemionki (o bardzo drobnych cząstkach) posiada zdolność łączenia się z wapniem w twarde, nierozpuszczalne krzemiany wapnia. Najważniejszą zaletą trasu jest wiązanie wapnia w fazie twardnienia, dzięki czemu nie powstają na kamieniu wykwity wapienne, a równocześnie następuje uodpornienie zapraw na wypłukiwanie węglanu wapnia przez kwaśne deszcze (montaż na zewnątrz). Ponadto zaprawy na bazie cementów trasowych charakteryzują się znacznie mniejszym skurczem niż zaprawy z cementów portlandzkich, co zdecydowanie poprawia ich przyczepność do kamienia.

Zaprawa pod posadzki kamienne jest praktycznie sucha (na plastycznej, mokrej zaprawie ciężkie płyty kamienne zapadałyby się i ostateczne wypoziomowanie posadzki nie byłoby możliwe). Należy ją zatem przez kilka kolejnych dni „pielęgnować”, czyli polewać wodą, aby wiązanie zaprawy cementowej przebiegało prawidłowo. Po ułożonych w ten sposób posadzkach można chodzić praktycznie już po 24 godzinach, ale pełną wytrzymałość uzyskują dopiero po 28 dniach.
Najpowszechniej spotykanym układem płyt na posadzkach jest układ „fuga w fugę”. Z płyt prostokątnych często układa się posadzki „na mijankę”, co znaczy, że fugi w jednym kierunku są ciągłe i równoległe względem siebie, natomiast fugi prostopadłe tworzą linię z co drugą płytą.

blaty kuchenne
Przykłady ułożenia płyt posadzkowych


Ciekawie wyglądają też posadzki układane „w pasy”. Wszystkie fugi w jednym kierunku są ciągłe i równoległe, choć mogą być oddalone od siebie w różnych odległościach, zależnych od szerokości płyt w pasach, natomiast fugi prostopadłe tworzą rysunek całkiem przypadkowy.

Każdy z wyżej wymienionych układów może być równoległy lub diagonalny (skośny) względem ścian. Nie wyczerpuje to oczywiście wszystkich warunków układania posadzek kamiennych. Kamień bowiem, jak żaden inny materiał, znakomicie nadaje się do komponowania zdobnych w różnego rodzaje intarsje, wzorzystych posadzek i daje nieograniczone wręcz możliwości twórcze architektom artystom.

nagrobki
Intarsje w posadzkach

W ekskluzywnych wnętrzach fuga między płytami kamiennymi powinna mieć szerokość 2 mm, a przy dużych rozmiarach płyt posadzkowych (powyżej 60 x 60 cm) – 3 mm. Przy węższej fudze nie ma pewności, że materiał fugujący wypełni jednolicie całą przestrzeń pomiędzy płytami.

kamieniarstwo
Wygląd prawidłowej fugi

Fuga w posadzkach powinna być ponadto lekko wklęsła. Płyty posadzkowe (jeśli są odpowiednio przygotowane - a jest to bardzo trudne) można układać również bezfugowo (na styk). Takich posadzek nie fuguje się, choćby widoczne były nawet malutkie szpary.

Niektóre posadzki (szczególnie marmurowe) można również układać z płyt „po pile”, czyli uzyskanych bezpośrednio po „przetarciu” bloku, a proces szlifowania i polerowania przeprowadzić odpowiednimi maszynami dopiero na całej, zmontowanej już podłodze. Taka posadzka tworzy jednolitą, lustrzaną taflę, w której trudno zauważyć podział płyt. Ze względu na znaczny koszt (często dwukrotnie wyższy od metody układania gotowych, wypolerowanych płyt), technologię tę stosuje się bardzo rzadko.

nagrobki
Ściana montowana na haczykach i kleju

Okładziny ścian niskich (do 2,5 m wysokości) przytwierdza się do podłoża przeznaczonymi dla kamienia naturalnego elastycznymi zaprawami klejowymi i dodatkowo zabezpiecza, kotwiąc do ściany haczykami ze stali nierdzewnej. Okładziny takie wykonuje się najczęściej z płyt grubości 2 cm. Zaprawy należy dobierać zarówno ze względu na montowany kamień (jasny kamień jest bardziej wrażliwy na różnego rodzaju przebarwienia niż kamień o ciemnych barwach), jak też ze względu na miejsce, w którym będą zastosowane (inne kleje stosuje się do łazienek, inne na okładziny ścian suchych, a jeszcze inne na okładziny kominka). Wybór zapraw klejowych do kamienia naturalnego jest obecnie bardzo duży i trudno wytypować, która z nich jest najlepsza. Producenci i handlowcy zawsze chętnie służą pomocą.

blaty kuchenne
Przykład kotwy haczykowej

Okładziny ścian wysokich (ponad 2,5 m wysokości) wykonuje się z płyt grubości 3 cm, montując je do ścian na kotwach ze stali nierdzewnej w taki sposób, aby ciężar każdej płyty przenoszony był przez jedną parę kotw (każda z płyt zawieszona jest niezależnie). Więcej szczegółów na ten temat zostało przedstawionych w cyklu artykułów poświęconych elewacjom kamiennym.

Przed odbiorem końcowym wszystkie okładziny kamienne i takie elementy, jak parapety, blaty czy lady, muszą być dokładnie wyczyszczone i umyte z resztek zapraw, klejów i fug. Należy też dokonać ich szczegółowego przeglądu i usunąć ewentualne uszkodzenia poprzez wykonanie odpowiednich zaprawek z barwionych klejów szpachlowych.

Sławomir Mazurek

Sławomir Mazurek jest współautorem, razem z Markiem W. Lorensem, książki „Wykorzystać kamień”, a od 1990 roku związany jest z kamieniarstwem; zarządzał w firmach produkujących i montujących elementy kamienne, osobiście organizował i nadzorował realizację skomplikowanych projektów elewacji i wnętrz w Niemczech i w Polsce. Aktualnie Sławomir Mazurek jest konsultantem z zakresu stosowania kamienia przy projektach budowlanych, a także służy swoim doświadczeniem i radą przy rozwiązywaniu problemów wykonawczych w trakcie realizacji obiektów z zastosowaniem kamieni naturalnych.
Szczegółowo z tematyką książki „Wykorzystać kamień”, można zapoznać się, a także ją kupić, na stronie internetowej: www.WykorzystacKamien.pl




Zobacz również:


Komentarze:


Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy


Dodaj komentarz na Facebooku

2019-12-06
USD
S: 3,8139
K: 3,8909
CHF
S: 3,8561
K: 3,9341
EUR
S: 4,2334
K: 4,3190