Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. X

Serwis


Architekci zadbają o design nagrobków

Architekci zadbają o design nagrobków

18 wzorów nagrobków znajdzie się w specjalnym wzorniku polecanym stawiającym pomniki na warszawskich cmentarzach.

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków postanowiło w nowatorski sposób zadbać o jakość przestrzeni na warszawskich cmentarzach. We współpracy z warszawskim oddziałem Stowarzyszenia Architektów Polskich ogłoszono konkurs na projekt współczesnego nagrobka zalecanego dla cmentarzy o charakterze zabytkowym. Ogłoszenie wyników i otwarcie wystawy pokonkursowej odbyło się 14 czerwca.

blaty kuchenne
Projekt Grzegorza Keniga, nagroda w kategorii 8-15 tys. zł

Idea konkursu zakładała, że pomoże on zadbać przede wszystkim o zabytkowy charakter Powązek i innych warszawskich cmentarzy. W ten sposób miejsca pamięci mają choć częściowo uchronić się przed zalewem nagrobków chińskich produkcji wykonywanych według wątpliwej jakości wzorów. Jak tłumaczy Krzysztof Wrzeszcz z Wydziału Zabytków Ruchomych Biura: – Na Powązkach co tydzień odbywa się komisja opiniująca wnioski dotyczące remontów, konserwacji, wznoszenia nowych nagrobków i drobniejszych zmian, takich jak wykucie liter czy dostawienie nowej tablicy. W skład komisji wchodzą przedstawiciele Zarządu Cmentarza Powązkowskiego, Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa i Stołecznego Konserwatora Zabytków. Komisja wielokrotnie opiniowała negatywnie wnioski o postawienie sztampowych nagrobków, których forma nie jest dostosowana do zabytkowego otoczenia.

kamieniarstwo
Praca Piotra Tumidajskiego,nagroda w kategorii powyżej 15 tys. zł

Ale wyniki konkursu i proces zapoczątkowany prawdopodobnie przez organizatorów mogą poważnie wpłynąć na trendy w nagrobkarstwie. Biuro Stołecznego Konserwatora i SARP jako swoją grupę docelową obrało młodych architektów i projektantów, którym kamień kojarzy się przede wszystkim z nagrobkiem. Wyniki konkursu świadczą, że było to dobre posunięcie. – W naszej ocenie istnieje luka w tej dziedzinie projektowania. Znani architekci i rzeźbiarze projektują nagrobki na indywidualne zamówienie, jednak są to projekty jednostkowe i kosztowne. Nie ma współczesnych, estetycznych wzorów, które byłyby dostępne cenowo dla przeciętnego inwestora. W założeniu konkurs miał wypełnić tę lukę – mówi Wrzeszcz. Jak stwierdził w posumowaniu werdyktu członek jury architekt Jan Mazur: – Problematyka kształtowania formy współczesnego nagrobka jest, wbrew pozorom, bardzo trudna. Konkurs jej nie wyczerpuje, a raczej otwiera drogę do dalszej dyskusji. Nadesłane projekty konkursowe w większości reprezentowały wysoki poziom.

Projekty, które zostaną zamieszczone we wzorniku, podzielono zgodnie z regulaminem konkursu na trzy kategorie cenowe: do 8 tys. zł, od 8 do 15 tys. zł i powyżej 15 tys. zł. W pierwszej z nich mieści się połowa wybranych prac. W kwestii prawidłowości wyceny nagrobka i w związku z tym zakwalifikowania go do konkretnej kategorii jury korzystało z konsultacji Zdzisława Gossa, wieloletniego właściciela zakładu kamieniarskiego na Powązkach. – Ten konkurs to bardzo dobry pomysł. Od kilkudziesięciu lat praktycznie nikt nie zajmował się projektowanie nagrobków, nie licząc rzecz jasna kamieniarzy – mówi Goss. Chwali też projekty z kamieniarskiego punktu widzenia: – Nadesłane prace były bardzo ciekawe, nowatorskie. Odwoływały się do klasycznych wzorów, często tych z lat 20. XX wieku. Jednocześnie wskazuje na niedociągnięcia, które z pewnością można z czasem poprawić: – Uczestnikom brakowało wiedzy z zakresu architektury nagrobnej. W projektach brakowało mi też wykorzystania rzeźby, która ożywia pomniki. To mogłoby jednak wpłynąć na ocenę jury. Projekty miały trafić do wzornika, musiały mieć więc przede wszystkim charakter uniwersalny. Jury odrzuciło zresztą projekty chwalone za wysoki poziom artystyczny, jednak mające w jego ocenie zbyt indywidualny charakter.

blaty kuchenne
kamieniarstwo
nagrobki
Wielowariantowa praca Dominiki Falkowskiej, nagroda w kategorii do 8 tys. zł.

Na konkurs wpłynęło 38 prac, w większości w wariantach pojedynczym i podwójnym. Spośród 18 wybranych do wzornika trzy projekty nagrodzono również finansowo. Były to prace Dominiki Falkowskiej, studentki Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej (w kategorii do 8 tys. zł, za „proste wyprowadzenie formy nagrobka z tradycyjnej ikonografii oraz propozycję wielorakiej możliwości wypełnienia tej formy”), Grzegorza Keniga z Zabrza (w kategorii 8-15 tys. zł, za „twórczą transpozycję tradycyjnych elementów pionowych współtworzących krajobraz zabytkowego cmentarza, a także za prostotę i oszczędność użytych środków”) i Piotra Tumidajskiego, studenta Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (w kategorii powyżej 15 tys. zł, za „próbę twórczej interpretacji formy sarkofagu przy użyciu prostych form”). Wzornik z nagrobkami będzie dostępny m.in. w siedzibie SARP-u, u administratorów warszawskich cmentarzy i na stronie internetowej Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków. Symboliczna opłata za wykorzystanie wzoru zamieszczonego w katalogu wynosić będzie 50 zł. Do projektów można będzie wnieść niewielkie zmiany.

Konkurs, którego idea tak spodobała się Zdzisławowi Gossowi, miał odbyć się jednorazowo. Jednak jak twierdzi Krzysztof Wrzeszcz: – Wyniki konkursu pokazały, jak trudny jest to temat i jak wiele pozostaje jeszcze do zrobienia w tej dziedzinie. W zgodnej ocenie jury konkurs jest dopiero otwarciem dyskusji na temat estetyki współczesnych nagrobków. Jeśli tylko będą możliwości finansowe, chętnie podejmiemy się organizacji kolejnych edycji. Warto, by w takim wypadku w organizację włączyła się aktywnie branża kamieniarska.

Szymon Paź

Rys. Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków




Zobacz również:


Komentarze:


Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy


Dodaj komentarz na Facebooku

2017-04-24
USD
S: 3,9231
K: 4,0023
CHF
S: 3,9398
K: 4,0194
EUR
S: 4,2228
K: 4,3082

Kalendarium

Arena Design

W dniach 14 – 17 marca 2017 r. na Międzynarodowych Targach Poznańskich odbędzie się kolejna edycja Arena Design – jedynego w Polsce miejsca spotkań biznesowych producentów i projektantów, a także przestrzeń prezentacji najbardziej aktualnych osiągnięć w dziedzinie designu.

Zapowiedzi Relacje

Targi

Stone+tec

Stone+tec

Norymberga, Niemcy, 13-16 czerwca 2018 r.
Organizator: Nürnberg Messe,
www.stone-tec.com


(Sobota, 27 maja 2017, 18:00)