Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. X

Serwis


Architekt projektuje – kamieniarz wykonuje
Kamień naturalny we wnętrzach

Architekt projektuje – kamieniarz wykonuje Kamień naturalny we wnętrzach

Wśród architektów zawsze byli, są i będą tacy, z którymi bez końca można rozmawiać o kamieniu. To właśnie oni nie poprzestali na pobieżnie podanej wiedzy geologicznej podczas studiów na politechnikach czy akademiach sztuk pięknych.
Projektowanie w kamieniu jest w pewnym stopniu wiedzą tajemną, wymagającą wielkiego wyczucia, doświadczenia, a także znacznego zakresu wiadomości o naturze kamienia. Nie wystarczą powierzchowne fascynacje bogactwem kolorów i faktur materiału kamiennego. Dobrze jest przyswoić sobie bardzo pomocną wiedzę z zakresu petrografii, mineralogii, także tektoniki czy sedymentologii. Architektowi przydaje się umiejętność oceny wyników badań fizykomechanicznych i chemicznych. Nie do przecenienia jest obecność architektów na targach kamieniarskich, które na bieżąco orientują w ofertach polskich i światowych firm, a także można się dowiedzieć szczegółów o obowiązujących normach. Idąc dalej należy zachęcić architektów do odwiedzenia kilku czynnych kamieniołomów i zakładów obróbki kamienia. Równie pouczające będzie poznanie metod montażu kamienia, z montażem dekarskim naturalnych łupków dachówkowych włącznie. Dodać trzeba, że właśnie montażyści dachów z łupka to prawdziwa arystokracja wśród dekarzy.
Jak widzimy poprzeczka dla architekta projektującego w kamieniu jest zawieszona wysoko. Obniżanie jej jest nie tylko niewskazane, lecz może być także niebezpieczne i dla architekta, i dla jego dzieła.
Błędy projektanta być może nie ujawnią się natychmiast, lecz właśnie czas może być surowym weryfikatorem. Wiadomo, że nie każdy kamień jest odporny na działanie czynników zewnętrznych, kwaśnego środowiska itp. Łączenie go z drewnem, szkłem, metalem, sztucznym kamieniem i innymi materiałami daje niemal nieograniczone możliwości kształtowania przestrzeni. Jest to pole do „wyżycia się” dla architekta, który jest świadomy, że żaden materiał nie jest tak wspaniały, jak właśnie kamień naturalny. Wspaniały? Niewątpliwie tak, lecz jednak z ograniczeniami! Architekt, lecz również - a może przede wszystkim - sprzedający kamień mają o tych ograniczeniach wiedzieć i tę wiedzę przekazywać użytkownikom – klientom. W blat kuchenny z kamienia bez impregnacji na pewno wniknie i przebarwi go tłuszcz z mięsa lub stearyna, lub ociekająca oliwa z butelki. Po takim incydencie prace ratunkowe są trudne i często nieskuteczne! To właśnie klientowi należy wytłumaczyć rzeczy dla kamieniarza oczywiste. Tę przestrzeń etyki zawodowej nie może zająć bezwzględna chęć zysku.
Wydaje się, że w dawnych czasach kamieniarze mieli mniej problemów. W starożytnym Egipcie, w Grecji czy u Rzymian wykorzystywano znane gatunki kamienia, a użytkownicy ze spokojem tolerowali ślady zużycia, które pojawiały się na kamieniu. Dzisiaj wszystko musi wyglądać jak nowe. Często jest tak, że kamieniarz – wykonawca, stanowiący niemal końcowe ogniwo w łańcuchu inwestycyjnym, musi płacić za błędy w projektowaniu. Po stronie uprzywilejowanej w przypadku sporu jest inwestor.
Architekci podporządkowują się często gustom płacącego za projekt zleceniodawcy, posiadającego pieniądze. Gusty szybko dorabiających się nowobogackich to niestety, w znacznym procencie, gusty ludzi o małych tradycjach kultury.
Z użytkowego punktu widzenia są dwie domeny zastosowania kamienia naturalnego: do prac zewnętrznych i wewnętrznych. W warunkach klimatu Polski do pierwszych zalicza się skały twarde, zachowujące długo swój połysk i barwę (skały magmowe, niektóre przeobrażone). Do prac we wnętrzach można wykorzystywać wszystkie skały o twardości powyżej 2 w skali Mohs’a. Kamienie o małej spoistości wzmacniamy stosując odpowiednie kleje i szpachle.
Niniejszy artykuł przedstawia niektóre zagadnienia związane z zastosowaniem kamienia naturalnego we wnętrzach.

Posadzki
Materiały kamienne przeznaczone na posadzki muszą spełniać pewne wymagania wytrzymałościowe, w tym wytrzymałość na ścieranie. Właściwość ta ma większe znaczenie, gdy intensywniejszy jest ruch ludzi w danym wnętrzu lub jego fragmencie. Wymagania rosną poczynając od apartamentów prywatnych, poprzez przedsionki, korytarze, biura, kościoły, banki, chodniki, place miejskie, dworce, hale lotnisk, uczęszczane powierzchnie handlowe.
W każdej sytuacji posadzka powinna być trwała, pozostawać w harmonii z wnętrzem, zapewniać poczucie bezpieczeństwa. Powinna być także łatwa do utrzymania w czystości. Podstawową zasadą komponowania posadzek jest dobieranie materiałów kamiennych o podobnej twardości. W przypadku budowli o dużym znaczeniu, laboratoryjne badania intensywności zużywania się materiału wskutek ścierania ślizgowego, powinno wykryć żyłki lub strefy mineralne bardziej miękkie. W granitach mogą to być skupiska i gniazda muskowitów (miki). To one łatwo ulegają wytarciu i przy intensywnej eksploatacji tworzą nierówną powierzchnię.
Na ogół wapienie zbite, nie mające budowy krystalicznej są bardziej odporne na ścieranie niż marmury krystaliczne. Grubość posadzek wynosi normalnie 2 cm, lecz w przypadku budowli o dużym znaczeniu, grubość tę podwyższa się do 3 cm (szczególnie perony dworców kolejowych z ruchem lekkich pojazdów). Płyty posadzkowe podlegają także działaniu obciążeń udarowych i grubość płyt musi to uwzględniać.
Wielkość poszczególnych elementów posadzki dobiera się proporcjonalnie do rozmiarów pomieszczenia. Płyty duże nadają się do dużych powierzchni. Najczęściej układa się polerowane posadzki marmurowe. Właśnie one zapewniają łatwe dostrzeżenie urody kamienia, jego niepowtarzalną siłę wyrazu, a także są łatwe w utrzymaniu nienagannej czystości. Wzorzyste posadzki układa się w różne geometryczne wzory: kwadratowe, prostokątne, trójkątne, rombowe. Montaż wymaga odpowiednich kwalifikacji kamieniarza – mistrza. Jeszcze nie tak dawno temu w siermiężnych realiach PRL-u montażysta – mistrz musiał poradzić sobie z kilkoma „plagami” pracy akordowej i chorego rynku. Płytki kamienne nie miały kątów prostych, nie wspominając o zdecydowanie różnych grubościach i denerwującej wichrowatości powierzchni. Ówczesne normy wdrażano z oporami, a stosowano wówczas, gdy nie było naglącego terminu (praktycznie niezwykle rzadko). Prawie nigdy nie było czasu na próbne ułożenie „na sucho”.
Dziś sytuacja jest diametralnie różna. Podłoże wykonywane jest dokładnie, jastrychy betonowe w idealnym poziomie nie wymagają dodatkowego wyrównania. Ewentualne wątpliwości wyjaśnia przeprowadzenie badania międzyoperacyjnego, zakończone podpisaniem odpowiedniego protokołu. Są preparaty gruntujące jastrychy czy betony – by zredukować ich chłonność. W przypadku ciągłego użytkowania posadzki (w kościołach, budynkach użyteczności publicznej) używa się zapraw szybkowiążących o wysokiej przyczepności. Płyty kamienne są kalibrowane, nie ma problemów z ich geometrią. Do spoinowania używa się hydrofobowych, gładkich, elastycznych fug, przystosowanych nawet do najbardziej wrażliwych okładzin z krystalicznego marmuru. Spoinowania można wykonać wprowadzając plastyczne fugi pod ciśnieniem. Na rynku są dostępne zaprawy i fugi z dodatkiem trasu reńskiego, sprawdzone na tysiącach obiektów. Dla posadzek ogrzewanych wiele firm poleca zaprawy specjalne.
Po zakończeniu robót posadzki zabezpiecza się przed zabrudzeniami z oleju, wosku, tłuszczu – specjalnymi preparatami.
Mniej więcej od roku 1990 trafiły na rynek maszyny nowej generacji, które szlifują i polerują posadzki po ich ułożeniu. W maszynach tych zastosowano większą ilość diamentowych tarcz szlifierskich i zwiększono obroty. W rezultacie osiąga się bardzo dobry efekt polerowania końcowego. Przed położeniem płytek należy wymierzyć długość i szerokość pomieszczenia, sprawdzić poziom podłoża i wzajemność prostopadłość ścian. Spoiny między płytkami spełniają funkcję techniczną. Im głębiej zaprawa wnika w spoinę, tym mocniej trzyma się posadzka.
kamieniarstwo
Pionowe okładziny wewnętrzne
Materiałami na takie okładziny mogą być skały znacznie mniej odporne na wpływy atmosferyczne niż stosowane do okładzin zewnętrznych. Decydujące znaczenie ma czynnik estetyczny. W pomieszczeniach wewnętrznych nie działają obciążenia od parcia wiatru, dlatego można stosować grubość płyt 2 cm, czasem mniej.
Dla wystroju łazienek okładzinami mogą być materiały wytrzymujące działanie gorącej wody i pary wodnej. Korzystną cechą użytych kamieni jest posiadanie niskiego współczynnika absorpcji.
Okładziny ścienne obiektów publicznych (hale dworcowe, poczekalnie, przejścia podziemne itp.) mogą być narażone na obciążenia dynamiczne i udary. Kamień w tych przypadkach ma być twardy, wytrzymały mechanicznie i łatwo zmywalny. Montaż płyt najlepiej wykonać na pełnej zalewce z zaprawy wprowadzając ją w pustą przestrzeń między płytą a nośną ścianą. Skład zaprawy ustala się na etapie opracowania dokumentacji montażowej. Przy licowaniu ścian wilgotnych stosuje się montaż z przewietrzeniem od tyłu – z otworami wlotowymi i wylotowymi. Okładziny ścian pionowych to około 10 proc. światowej produkcji kamiennych wyrobów uszlachetnionych, czyli około 60 mln mkw. płyt z kamienia naturalnego rocznie.

Dylatacje
W budynkach z dylatacjami sposób ich rozwiązania podaje dokumentacja techniczna. Zasadą jest zalecenie, by dylatacje w okładzinie kamiennej pokrywały się z dylatacjami budowli. Odstępy pomiędzy dylatacjami nie powinny być większe niż 20 m. W budynkach bez dylatacji należy przewidzieć i wykonać tzw. dylatacje termiczne. Wypełnia się je fugą.
Szerokość szczelin dylatacyjnych powinna wynosić: w okładzinach poziomych 0-10 mm, w okładzinach pionowych 10-20 mm.

Parapety wewnętrzne
Kamienne parapety (zwłaszcza marmurowe) nie tylko nadają wnętrzom cechę wytworności, lecz także mają bardzo korzystną cechę: nie odkształcają się z powodu ciepła kaloryferów czy wilgoci. Zwykle parapety wystają na boki 2-3 cm. Części widoczne są polerowane. Przy grubości parapetów 3 cm możliwe są długości do 250 cm, przy grubości 2 cm natomiast parapet podparty nie powinien być dłuższy niż 1 m. Chodzi o to, by w pewnych okolicznościach parapet mógł bezpiecznie unieść jedną osobę przy pracach porządkowych.
Przy montażu jasnych marmurów zaleca się używać białej zaprawy. Wiele firm używa z powodzeniem cementy trasowe tzn. zawierające rozdrobnione tufy wulkaniczne z nadreńskich gór Eifel. Po utwardzeniu i wyschnięciu zaprawy parapety wewnętrzne (zwłaszcza marmurowe lub wapienne) powinny zostać poddane impregnacji profesjonalnymi preparatami.
nagrobki
Schody
Większość obecnie wykonywanych schodów budowana jest jako okładzinowe, proste. Znacznie rzadziej wykonuje się stopnie blokowe (masywne) lub zabiegowe. Projektując schody należy uwzględnić uzyskanie optymalnego efektu plastycznego. Korzystnie wyglądają schody z jednego gatunku kamienia i z tej samej grubości płyt na stopnice i podstopnice. Doświadczenie kamieniarskie podpowiada, by stopnice wykonać w fakturze szlifowanej, natomiast podstopnice, policzki i widoczne krawędzie w fakturze polerowanej. Policzki schodów powinny być wykonane z tego materiału co podstopnice, także przy schodach dwukolorowych.
Materiał do wykonania schodów powinien wytrzymać średni i duży ruch przez wiele lat. Trudność zwykle polega na osiągnięciu kompromisu pomiędzy cechami wytrzymałościowymi materiału a kryteriami estetycznymi.
Oryginalnymi rozwiązaniami są coraz bardziej „modne” schody samonośne, w tym kręcone, łączące dwa piętra wewnątrz jednego mieszkania. Przy tworzeniu schodów samonośnych kamieniarz jest w pełni odpowiedzialny za statykę swojego dzieła. Dzięki gotowym prefabrykatom montaż schodów w domach nie nastręcza trudności. Cena schodów samonośnych jest konkurencyjna w stosunku do konstrukcji konwencjonalnych. Odpadają koszty związane z wykonaniem szalunków i betonowaniem.

Obramowania okienne
Coraz powszechniej stosowane są obramowania kamienne otworów w ścianach: okien i drzwi balkonowych. Wzbogacają one każdą budowlę pod względem estetycznym.
Obramowania okienne składają się z podokiennika zewnętrznego i wewnętrznego (parapety), policzka okiennego albo słupków okiennych spoczywających na parapecie oraz z nadproża osadzonego na słupkach. Podokiennik zewnętrzny leży na murze podokiennym i powinien mieć spadek powyżej 18 % (10 st.). Dodatkowo należy wykonać tzw. kapinos czyli rowek wycięty pod spodem. Umożliwia on oderwanie spływającej wody po podokienniku. Minimalne wymiary kapinosa to: szerokość 20 mm, głębokość 15 mm. Przy obramowaniach drzwi balkonowych parapet zastępuje próg.

REKLAMA


Okładziny słupów, filarów, lizenów i pilastrów
Na tego rodzaju okładziny wybieramy materiał o grubości 3 cm, wyjątkowo o grubości 2 cm i to tylko pod pewnymi warunkami. Chodzi o ochronę przed uderzeniami mechanicznymi, jakie są bardzo prawdopodobne na dworcach kolejowych czy autobusowych. Dla obłożenia cylindrycznych słupów stosuje się dwie metody. Pierwsza to zastosowanie pasków kamiennych oddzielonych spoinami z zaprawy i druga to okładzina z formowanymi listwami i zakładkami, które całkowicie przykrywają pionowe spoiny. Nie trzeba dodawać, że druga metoda jest znacznie kosztowniejsza dla inwestora, lecz wytworny efekt jest niewątpliwy.
blaty kuchenne
Kominki
To właśnie one wprowadzają do wnętrz atmosferę prywatności i ciepła domowego ogniska. Łączą też obecne czasy z zamierzchłą przeszłością kurnych chat. Ciągle nie mający czasu współczesny człowiek z przyjemnością a nawet rozkoszą spędzi choćby krótkie chwile przy prawdziwym kominku, podkładając brzozowe polana. Tradycyjne kominki zastępowane są obecnie przez kominki wielofunkcyjne, alternatywne w stosunku do centralnego ogrzewania.. Aranżację kominka należy harmonizować z charakterem wnętrza, a to wymaga indywidualnego podejścia. Kominek nie może być ani za duży, ani za mały.
Kamieniarze w zasadzie nie mają problemów z wykonawstwem elementów, jednak obsługa projektowa i montażowa u klienta, zwykle wykracza poza wiedzę i praktyczne umiejętności zakładu kamieniarskiego.
Kamienny wystrój kominka wykonuje się w technologii „zimnej” lub „ciepłej” obudowy.
Obudowy „zimne”
Seryjnie produkowane obudowy dostępne w sieci supermarketów, proponują właśnie tę technologię. Polega ona na zastosowaniu dodatkowych izolacji termicznych na elementy kamienne od strony wkładu grzewczego. Kominek z takim wkładem i obudową szybko nagrzewa powietrze krążące pomiędzy wlotami zimnego powietrza a wylotami gorącego. Izolacjami termicznymi są na ogół płyty z wełny mineralnej z ekranem aluminiowym lub wysokotemperaturowe płyty wapienno-silikatowe o grubości 3-5 cm. Wytrzymałość tych materiałów wynosi 700 – 800 st. C. Obudowa kamienna przez cały czas palącego się kominka pozostaje lekko ciepła (ok. 40 st. C). Jedynie kamień zabudowany bezpośrednio przy wkładzie grzewczym (nadproża i belki nad wkładem) powinien być wytrzymały na temperatury do 160 st. C. Termiczne rozszerzanie się wkładu grzewczego wymaga zastosowania dylatacji powietrznej ok. 5 mm.
W technologii zimnej obudowy najczęściej stosuje się marmury, wapienie, trawertyny, piaskowce, łupki, czasem aglomarmury. Na rynku są też seryjnie produkowane, lekkie obudowy z kamieni syntetycznych i łupanek naklejanych na pianobeton. Te masowo sprzedawane (ze względu na niską cenę) obudowy kominków wypierają kamień naturalny z obrotu i stanowią pewne zagrożenie dla przemysłu kamieniarskiego. Według wyliczeń specjalistów obudowy zimne to obecnie 80-90 proc. realizacji kominkowych.
Obudowy „ciepłe”
Są to przede wszystkim obudowy kaflowe, które - podobnie jak piece kaflowe – przez wiele godzin oddawały ciepło do otoczenia po wygaśnięciu paleniska. Poprawny projekt umożliwia wykonanie ciepłych obudów z odpornych na działanie temperatury kamieni naturalnych: marmurów, wapieni, trawertynów, granitów, gnejsów, kwarcytów, łupków. Zastosowane materiały kamienne, kleje i inne materiały cyklicznie nagrzewają się i stygną. Amplitudy temperatur powodują rozszerzanie się i kurczenie materiałów. Wiedza o tym i doświadczenie są niezbędne projektantom i wykonawcom. Prawidłowy projekt i budowę weryfikuje próbne rozpalenie.
Współczesne kominki wykorzystują różne nowatorskie rozwiązania techniczne, w tym elektronikę. Podstawowym paliwem ciągle pozostaje drewno. Stosuje się także gaz oraz trociny, korę, wióry itp. Są już budowane kominki odpalane z dowolnego miejsca przy użyciu telefonu komórkowego. Przewidując przyjście do domu za godzinę czy dwie, można odpalić urządzenie grzewcze i wejść do odpowiednio nagrzanego mieszkania.
kamieniarstwo
Kamienne meble
Nie jest to wymysł ostatnich lat. Wystarczy zwiedzić stare zamki i pałace. Dziś meble kamienne przeniosły się z apartamentów królewskich „pod strzechy”. Nowe technologie pozwalają na uzyskanie dowolnych kształtów przy doskonałej precyzji wykonania i łączenia z drewnem, szkłem, stalą, mosiądzem.
Na meble należy wybierać najcenniejsze rodzaje marmurów, a ich kolorystyka powinna być dostosowana do architektury wnętrz. Obowiązuje zasada, by unikać prostych krawędzi, lecz stosować łuki i zaokrąglenia.
Rośnie popyt na meble kuchenne z płytami kamiennymi. Granity lub skały o podobnych cechach sprawdzają się jako powierzchnie robocze bardziej niż marmury. Decydują walory użytkowe: twardość, odporność na zarysowania, niewielka nasiąkliwość.

Drzwi z kamienia
Rewelacją ostatnich lat jest propozycja niemieckich firm spod Erfurtu: drzwi z kamienia naturalnego. Oferowane są one jako produkt kompletny, posiadają uchwyty, zamki, elementy ze stali i mosiądzu. Oprócz drzwi zewnętrznych z warstwą kamienia o grubości 7 mm (na podkładzie z aluminium), produkuje się drzwi wewnętrzne o grubości kamienia 4 mm, a nawet 2 mm na podkładzie specjalnej pianki wykonanej z trzech warstw tworzywa sztucznego. Drzwi z kamienia są niepowtarzalnym dziełem, które z łatwością wkomponowuje się w obiekty nowoczesne, jak i zabytkowe. Kupują je jednak tylko najbogatsi…

Henryk Walendowski





Zobacz również:


Komentarze:


Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy


Dodaj komentarz na Facebooku

2017-04-24
USD
S: 3,9231
K: 4,0023
CHF
S: 3,9398
K: 4,0194
EUR
S: 4,2228
K: 4,3082

Kalendarium

Arena Design

W dniach 14 – 17 marca 2017 r. na Międzynarodowych Targach Poznańskich odbędzie się kolejna edycja Arena Design – jedynego w Polsce miejsca spotkań biznesowych producentów i projektantów, a także przestrzeń prezentacji najbardziej aktualnych osiągnięć w dziedzinie designu.

Zapowiedzi Relacje

Targi

Stone+tec

Stone+tec

Norymberga, Niemcy, 13-16 czerwca 2018 r.
Organizator: Nürnberg Messe,
www.stone-tec.com


(Sobota, 27 maja 2017, 18:00)